Persoonlijke verhalen Tweede Wereldoorlog

Op deze pagina staan enkele persoonlijke verhalen met betrekking tot de Tweede Wereldoorlog. Mocht u zelf een bijdrage willen leveren: dat kan via info@rijckheyt.nl. Graag uw persoonlijke verhaal over Heerlen en de Tweede Wereldoorlog naar genoemd e-mailadres sturen.

Fragmenten uit het dagboek van Rieky Plank, ingezonden door zoon Ben Patelski

Maandag 5 Februari 1945

“Vanmorgen waren wij met de kippen op, het was half 6 toen de wekker ratelde, en ik hals over kop uit bed sprong. Dat kwam omdat wij een grote, 4 weekse was hadden. Ik had net de witte was buiten hangen, toen het oude vrouwtjes begon te regenen, en ik de was weer naar binnen moest halen. Wij hebben de was toen maar boven en beneden bij de kachel gehangen. Om 12 uur hadden we de was helemaal klaar en de keuken weer in orde. Om goed half 2 werd er gebeld en het was een Amerikaanse soldaat, die daar kwam vragen of wij ook plaats hadden voor inkwartiering. Ik zei dat wij boven mensen hadden wonen, en dus geen plaats hadden. Hij kwam door en keek in de achterkamer en vroeg of hij er hier 3 mocht plaatsen, 1 op de divan en 2 op de grond. Toen ik dat hoorde ben ik naar boven gerend, en heb wel een kwartier aan een stuk gehuild. Om half 3 kwamen ze, nou ze zijn me toch zo goed mee gevallen, een, zijn naam is Bill Smith hij was hier direct thuis. Hij was een zeer goed katholiek man, en had medailles voor op zijn jas gespeld, en katholieke schilderijtjes en plaatjes in zijn zak. Nou het was allemaal prachtig. De andere 2 waren protestant, maar reuze nette mannen. Zij spraken heel verstandig met ons. ’s Avonds is Corrie geweest en ook Jan Verheezen met zijn accordion, war hij fijn op heeft gespeeld, en waar die mannen ook plezier in hadden. O wat zijn deze Amerikanen mij meegevallen. De 2de zijn naam was Arthor Bass en de 3de Archie Weaver, maar alle 3 reuze nette mensen. Om half 11 gingen we naar bed, wij hadden een fijn bed gemaakt op de grond, en 1 sliep er op de divan. Als ze nu maar lekker slapen.

Dinsdag 6 Februari 1945

Om kwart over 6 liep de wekker af, en ik stond maar gauw op, want om 7 uur zouden we naar de H. Mis gaan. Daarna heb ik gauw de kachel aangemaakt, zodat die jongens het lekker warm hadden als ze op stonden. Om 8 uur stonden ze op. Ik vroeg of ze lekker geslapen hadden, nou ze waren zo dankbaar, en ze zeiden het had niet beter gekund. Ze hebben hier de rest van de dag veel bij de kachel gezeten, maar ze hadden een slecht nieuws gekregen, en wel dat ze om half 6 weer weg moesten om te vechten. Dat hadden ze niet graag. Ze zeiden dat ze pas 1 dag hier waren, maar ze waren hier graag, ze vonden ons huis een pracht huis, en goede mensen woonden er in, zeiden ze. Hier ken ik natuurlijk niets van zeggen. Om over 5 vertrokken ze hier uit huis, ze gaven ons allen de hand, met de woorden, we hopen dat we gauw in dit huis mogen terugkeren, misschien in 4 dagen. De Protestant, Arthor en ook de Katholieke Bill vroegen of ik goed voor hun wou bidden, ik heb hun dit beloofd. Jezus, spaar hun dan ook voor alle wereldse onheil, maar ook voor oorlogsrampen, zij zitten in ’t vuur en moeten strijden voor ons allen, spaar hun dan ook, lieve Jezus.
Toen zij vertrokken hebben we nog net zo lang gezwaaid als we ze zien konden, en zij eveneens. ’s Avonds ben ik maar aan ’t stoppen geslagen en tegen kwart voor 11 gingen we naar bed”.

Meer lezen?

-

Ruben Krutzen

Tijdens de Tweede Wereldoorlog woonden mijn opa en oma (ouders van mijn vader) in Welten, een klein dorp nabij Heerlen. Oma herinnert zich de Duitse inval nog goed toen zij op 10 mei 1940 Duitse Wehrmachtsoldaten met paard en kar in en nabij Heerlen zag lopen. Tijdens de oorlog verbleef een Amerikaanse soldaat (Donald B. Rice) bij de familie van mijn oma (Scheijven). Rice is jong gestorven aan het eind van de oorlog en werd begraven te Margraten. Opa zag als kleine jongen een Amerikaans P47 Thunderbolt vliegtuig neerstorten nabij Heerlen (november 1944). Hij wist een stuk plexiglas te bemachtigen. Toen de Duitsers op terugtocht waren vloekten zij 'Scheiß Hitler', aldus opa. Vergeleken met mijn andere oma die uit Haarlem kwam viel het oorlogsgeweld in Limburg mee. Zij heeft de hongerwinter meegemaakt en moest bloembollen eten. In Haarlem werden op grote schaal Joden opgepakt: veel meer dan in Heerlen of Welten. Over de oorlog had oma Drossaert het liever niet: dat was een zeer gevoelig, traumatisch onderwerp.

-

Mevrouw Wateler

(17 september 1944)

“We zijn nu holbewoners geworden, vannacht om kwart over twee werd ik wakker doordat de granaten over ons huis vlogen. Toen zijn we maar met bed en al naar de kelder verhuisd, waar we lekker verder geslapen hebben. Nu is ’t half drie en zitten we knus bij elkaar, zelfs de thee met het gezellig theelichtje ontbreekt niet. Sarris & Lily lezen. Evert speelt in de box en Ineke speelt met beer & poppenwagentje terwijl de vliegtuigen over ons huis gonzen en er zich overal straatgevechten plaats hebben; we horen hier achter de geweren en mitrailleurs knallen. Gelukkig dat Evert & Ineke er niets van begrijpen. Zondagavond 11 uur, in de kelder.

Na vanmiddag half 3 is er veel gebeurd. ‘Wij zijn vrij!’ Vreselijk is er geschoten, alles sloeg vlakbij in op ’t plein voor de M.T.S. ongeveer 100 meter hier vandaag; ’t heele plein zit vol groote gaten, ontzettend. De straatgevechten hier achter op de Bekkerweg en ons laantje, en opeens om 4 uur kwam buurman Fortuin zeggen, dat de Amerikanen er waren hier boven aan de weg, maar we moesten beneden blijven want er waren nog steeds hevige straatgevechten, we kregen nog iemand in de kelder die kwam schuilen. Om kwart over 5 ontzettend gejuich en daar kwamen de ‘tanks’ op ’t plein voor de M.T.S. langs. Een gejuich, en iedereen liep met Oranje, overal hingen opeens Nederlandse en Amerikaanse vlaggen en Oranje; ’t was prachtig, iedereen was ’t gevaar vergeten, juichte en zong, en men feliciteerde elkaar; ’t was prachtig – ’t regende flink, maar niemand voelde het. Om plusminus 7 uur draaiden de tanks hier voor in ’t weiland onder de kersenboomen. Ik vind het eerlijk gezegd niet leuk; ’t gevaar is nu nog groot.

Ik stond met m’n wagentje voor ’t huis met Sarris, toen een der soldaten uit de tank hier recht tegenover op ons toe kwam met cigaretten, je snapt ik rookte dapper mee en bood hem een kop thee aan, wel een uur hebben we met hem staan praten. Om plusminus 8 uur gingen we naar binnen, duizenden menschen waren hierheen gestroomd en daar vuurden de moffen met granaten op de tanks. Allen in paniek de huizen binnen; wij kregen ook 4 menschen de kelder in, en veel stonden er in het voorhuis. Nu is ’t weer rustig maar voor hoe lang. Lily slaapt bij Ineke in bed, en wij weer op ’t matras op de grond. Ik zit in bed te schrijven. De kinderen hebben zich tijdens die vreselijke knallen best gehouden, niet gehuild.

Sarris en ik hebben een blikje zalm opengemaakt, iets anders komt wanneer we echt zonder ‘mof’ zijn, want er schijnen er nog veel te zitten. Ze hebben al 21 NSB’ers in de stad en 26 op de Heerlerbaan. Nog steeds paffen ze. Wie weet wat we nog krijgen vannacht. De tanks die hier voor staan hebben 1 kanon van 75mm, 4 mitrailleurs van 15mm, een bezetting van 5 man en een gewicht van 30 ton. Vanmiddag onder het ergste moment, toen ik voor afleiding een kop thee schonk, vroeg Sarris ‘wat krijgen we erbij’; zo ziet men dat de maag altijd paraat bij hem is”.

Meer lezen?

 

Onze archieven en collecties