Schepenbanken

De term schepenbank heeft een tweeledige betekenis. Ten eerste wordt het gebruikt om een bepaald geografisch geheel mee aan te duiden. Ten tweede was een schepenbank de naam van het instituut dat in naam van de landsheer of, in het geval van een heerlijkheid, de leenman een aantal taken uitvoerde. Het begrip schepenbank is ongeveer vergelijkbaar met het huidige begrip “gemeente”. Dit begrip slaat zowel op de overheidsinstelling als op het grondgebied.

Een schepenbank hield zich bezig met het bestuur van het grondgebied. Daarnaast moesten de functionarissen zich in de meeste gevallen ook bezig houden met de rechtspraak in de schepenbank. De schepenbank is dus een instituut dat sterk verweven is met het oude leenstelsel ofwel het feodalisme. 

De schepenbank bestond uit een vast aantal schepenen en een schout. De schout had andere bevoegdheden en taken dan de schepenen. Kijk voor een uitleg over de functionarissen bij een schepenbank onder "bestuur (17e en 18e eeuw)". 

Aan het eind van de achttiende eeuw werd door de doorwerking van de Franse Revolutie in geheel Europa het feodale systeem afgeschaft en daarmee ook de schepenbanken. De taken van de voormalige schepenbanken werden overgenomen door de gemeenten en rechtbanken.

 Schepenbanken in de regio:

  

Onderzoek in de archieven van schepenbanken kan een schat aan zowel genealogische of andere historische gegevens over de buurt en regio opleveren.

 Nadere bronnen en literatuur: