DTB registers

DTB registers
De DTB-registers, dat voor Doop-, Trouw-, en Begraafregisters staat, zijn voor genealogen in de periode voor 1798, de belangrijkste bron voor genealogisch onderzoek. Het opschrijven van huwelijken en dopen in registers werd in het het concilie van Trente (1545-1563) verplicht gesteld. De reden hiervan was om verboden huwelijken te voorkomen en te bestrijden. Verboden huwelijken waren huwelijken tussen familieleden onderling en tussen reeds gehuwden. Al in 1215 werd getracht het verbod op deze huwelijken na te leven door de instelling van de drie roepen in de kerk. Er werd dan op drie achtereenvolgende zondagen in de kerk door de pastoor bekendgemaakt dat de twee verloofden van plan waren om te trouwen. Op deze manier konden clandestiene huwelijken, zeker in kleinere gemeenschappen, voorkomen worden. Maar doordat gemeenschappen steeds groter werden en doordat mensen steeds mobieler werden, was dit systeem van de drie roepen niet meer voldoende. Een goede administratie moest uitkomst bieden. De pastoor moest daarom een register aanleggen waarin de namen van bruid en bruidegom, de huwelijksdatum en de namen van de getuigen werden vermeld. 

Naast de huwelijksregisters moesten de pastoors ook doopregisters aanleggen. Dit was om huwelijken, waarin sprake was van bloedverwantschap, te voorkomen.
 
Om toch te kunnen trouwen binnen een familieband kon dispensatie (ontheffing) worden aangevraagd. Hoe nauwer de familieverband was hoe moeilijker het was om deze huwelijksdispensatie te krijgen. Een bisschop kon toestemming geven voor een huwelijk tussen achterneef en achternicht terwijl een pauselijke dispensatie nodig was voor een huwelijk tussen volle neef en nicht. Naast deze bloedverwantschappen was het ook niet toegestaan om binnen de banden van geestelijke verwantschap te trouwen. Geestelijke verwantschap was een verwantschap die ontstaat bij de doop tussen alle aanwezigen bij die doop; getuigen, dopeling en ouders. Alhoewel de doop- en trouwregisters vanaf 1563 dus verplicht waren, duurde het in de meeste parochies nog vele jaren voordat dat ook daadwerkelijk gebeurde.  Als vuistregel kan echter genomen worden dat de meeste parochies in het begin van de 17e eeuw dopen en huwelijken inschreven in de registers.

Overlijdensregisters waren niet door het concilie van Trente verplicht gesteld. Zij werden door de pastoor in de meeste gevallen wel bijgehouden, maar vanuit een financieel oogpunt. Het begraafregister was dan ook eigenlijk een kasboek waarin werd bijgehouden wie betaald had voor zijn uitvaart en de daarbij behorende diensten. De begraafregisters beginnen in de meeste parochies dan ook later dan de verplicht gestelde doop- en trouwregisters. 

De DTB registers voor de Hervormde Kerk werden door de synode van Dordrecht in 1574 verplicht gesteld. De registers zijn qua opzet, indeling en gebruik nagenoeg hetzelfde.

 

  Aanwezigheid van DTB-registers bij Rijckheyt  

 
Parochie           Doopregisters Trouwregisters Begraafregisters
Amstenrade - O.L.V. onb. ontvangen 1623 - 1949 1623 - 1949 1623 - 1914
Bingelrade - H. Lambertus 1608 - 1900 1626 - 1900 1608 - 1900
Eijgelshoven - Johannes de Doper 1617 - 1811 1617 - 1810 1638 - 1811
Heerlen - St. Pancratius. 1588 - 1908 1588 - 1935  1588 - 1939 
Heerlen - Hervormde Gemeente 1650 - 1978 1650 - 1924 1650 - 1880
Hoensbroek - St. Jan. 1606 - 1822 1626 - 1822  1794 - 1796 
Holset 1704 - 1796 ---

1720 - 1795

Jabeek - St. Gertrudis 1779 - 1886 1779 - 1886 1779 - 1886
Klimmen - H. Remigius 1817 - 1949 1817 - 1982 1846 - 1968
Merkelbeek - H. Clemens 1894 - 1940 --- ---
Nuth - St. Bavo 1586 - 1801  1577 - 1811  1638 - 1799 
Schaesberg - H.H. Petrus en Paulus 1700 - 1951  1700 - 1955  1700 - 1955 
Schinveld - St. Eligius  1779 - 1925  1779 - 1968  1779 - 1969 
Voerendaal - H. Laurentius 1618 - 1931 1618 - 1931 1759 - 1966
Waubach - St. Joseph 1804 - 1922 1804 - 1953 1804 - 1950

  

 Literatuur
Introductie genealogisch onderzoek. (in pdf formaat)
Introductie stamboom- en historisch onderzoek m.b.v. internet. (in pdf formaat)
R. de La Haye; Limburgse voorouders.
J. van den Borne e.a.; Voorouders in beeld, stamboom en familiegeschiedenis.
Latijnse uitdrukkingen, zoals deze kunnen voorkomen in Kerkelijke Doop-, Huwelijks- en Overlijdensregisters. (in pdf formaat)

 

Onze archieven en collecties