De bevrijding

Op 6 juni 1944 begon de bevrijding van West-Europa. D-Day was aangebroken: de landingen op Normandië waren een feit. Duizenden geallieerde soldaten kwamen in landingsvoertuigen op stranden te Frankrijk aan (bijvoorbeeld Omaha, Juno, Sword, Gold). Duitse troepen hadden zich ingegraven en maakten gebruik van bunkers en andere verdedigingswerken. Verschillende SS en Hitlerjugend eenheden waren in Frankrijk gestationeerd. Duitse troepen gaven zich niet over. De graven van Margraten getuigen van de duizenden Amerikaanse soldaten die tijdens de laatste oorlogsjaren gestorven zijn.

Amerikaanse tanks te Heerlen. Deze tank heeft een 'heggenschaar'. Bron: Rijckheyt, 328-001 Collectie foto's, dia's en prentbriefkaarten, nrs. 1 t/m 2500, 1890 - heden. 1854 Bevrijding van Heerlen., 17-09-1944.

De Tweede Wereldoorlog heeft op Heerlen betrekkelijk grote invloed gehad. Door bombardementen zijn verschillende panden vernietigd. Veel burgers verloren het leven. Ondanks de Duitse bezetting, ondanks angst en verraad, ging het leven in Heerlen door totdat het moment van bevrijding was aangebroken. De Amerikanen kwamen eraan. Toen was het 17 september 1944 en werden de laatste Duitsers uit Heerlen verdreven. Middelzware M4 Shermantanks reden Heerlen binnen. Ook werden tankjagers zoals de Amerikaanse M10 Wolverine ingezet. De Amerikanen zetten geen zware tanks in: die hadden ze niet. Veel Duitse troepen waren gevlucht. In Welten zaten Duitse soldaten in boomgaarden. Duitse snipers schoten op Amerikaanse troepen. Amerikaanse soldaten wisten hen onschadelijk te maken. Ook stond in Welten een Amerikaans geschut opgesteld dat gericht was op Aken. Het gaat waarschijnlijk om een 105 of 155mm batterij. Voor Duitse troepen was het verdedigen van de stad Aken prioriteit geworden. Wel wisten ze nog het Heerlense treinstation in brand te steken. Enkele Duitse soldaten vochten door tot de dood erop volgde. De geallieerde troepen die in Heerlen gestationeerd waren konden nog niet feestvieren: pas in mei 1945 capituleerde het Duitse opperbevel en was de Tweede Wereldoorlog in Europa voorbij.

 

Nadere bronnen en literatuur:

Hoogeveen, J. (1984). Eveneens voor de goede orde: Heerlen in oorlogstijd, 1940-1944. Heerlen: Winants.

Onze archieven en collecties