Wijnandsrade, kasteel (Wijnandsrade)

Het Kasteel Wijnandsrade, dat in oorsprong eigenlijk een motte (kunstmatig heuveltje) is, ligt aan de noordoever van de Hulsbergerbeek en ligt ten westen van de Stephanuskerk van Wijnandsrade. Deze motte beslaat momenteel het volledig begroeide eilandje in de vijver ten oosten van het huidige kasteel.

Het leengoed Rhode (of Rhade), zoals het oorspronkelijk werd genoemd was een leengoed van de Heer van Schinnen. In deze periode was het kasteel dus een verdedigingstoren op een motte. In de 12e eeuw kwam het in handen van Johan van Rhode, die zich ook wel Mascherel - naar zijn moeder - noemde. Een paar geslachten achter elkaar kwam de voornaam Wijnand voor in dit geslacht en zodoende werd het goed niet meer Rade maar Wijnandsrade genoemd.

Ten zuidwesten van deze motte bouwde rond 1555 Werner van Wijnandsrade een poort met bijgebouwen.

In 1634 gingen het goed en kasteel over in handen van het geslacht van Vlodrop en begin 18e eeuw kwam het in handen van het geslacht von Bongart. Deze verbouwde het kasteel grondig. Zo werd er westwaarts nog een grote uitbreiding aan het bestaande complex toegevoegd en werden de bestaande gebouwen verfraaid.

Begin 20e eeuw kwam het slot in handen van de minderbroeders die er een college voor priesterstudenten stichtten. Het kasteel verviel uiteindelijk langzaam totdat het in 1990 grondig werd gerenoveerd. 

Momenteel wordt het gebruikt als kantoorcomplex en woonruimte. De kasteelhoeve kwam in handen van de burgemeester van Wijnandsrade, Opfergelt, die het verpachtte aan de stichting proefboerderij Wijnandsrade die het in 1980 kocht en later restaureerde. Op de motte werd begin 20e eeuw een lourdesgrot gebouwd.  

Nadere bronnen en literatuur: