Ter Ziepe (nabij Nuth)

Ter Ziepe (Nieuwdorp/Bavowijk)

Ter Ziepe is een buurtschap in de gemeente Beekdaelen. Tot en met 2018 behoorde het tot de gemeente Nuth.

Aan het begin van de 20e eeuw telde Nuth amper 1275 inwoners, voornamelijk bestaande uit een ploeterende boerenbevolking in de boven- en ondergehuchten zoals Hommert, Vaesrade, Kathagen, Kamp, Nierhoven, Grijzegrubben, Tervoorst, Terstraten, Brand, Helle, Hunnecum, Ping, Reuken en Hellebroek. Van hieruit leidden nauwelijks verharde wegen naar het centrum met parochiekerk, gemeentehuis, school, postkantoor, station en de noodzakelijke stamcafés.

Dat alles veranderde door de opkomst van de mijnbouw. De gemeente Nuth lift mee met de activiteiten van de Staatsmijn Emma en het daarmee samenhangende verdeelemplacement dat het kolenvervoer vanuit Hoensbroek moet verwerken. Er is veel werk, zowel in de mijnbouw als in de spoorwegbouw. Er moesten woningen komen voor de arbeiders. Daartoe worden woningverenigingen opgericht waaronder Woningvereniging Nuth Vooruit (1912). Voor de personeelsleden van de mijn komen er woningen in het buurtschap Nieuwdorp aan de gelijknamige straat, later St. Bavo- en St. Barbarastraat (voorheen Sypenderweg) genaamd. 

Ter Ziepe in beginfase, op de achtergrond de Bavoschool De arbeiderswoningen in Nieuwdorp worden vanaf 1914 gebouwd naar een ontwerp van architect Jan Stuyt (Purmerend, 21 augustus 1868 – Den Haag, 11 juli 1934). Jan Stuyt was de eerste architect van ‘Ons Limburg’, de overkoepelende centrale organisatie van de R.K. Woningverenigingen in de mijnstreek.

De ruitvormige gemetselde ornamenten in de kop en zijgevels van de woningen aan de Bavostraat zijn de handtekening van Jan Stuyt. Op dat ruitvormige thema varieerde hij oneindig, maar bij alle sociale woningbouw van zijn hand komt dat element terug, meestal als een versiering van de blinde muur op het eind van een rij woningen. 

Voor de watervoorziening had men de beschikking over een waterpomp. Door de aanleg van het waterleidingnet vanaf 1928 werd deze overbodig.

Op 28 augustus 1949 vind de onthulling en inwijding plaats van het St. Barbarabeeld, patrones van de mijnwerkers. Het beeld is ontworpen en uitgevoerd in steen door beeldhouwer Sjef Eijmael uit Maastricht. In het voetstuk is een plaquette aangebracht, voorstellende een mijnwerker aan het kolenfront. De gelden waren grotendeels bijeengebracht door de buurtvereniging Nieuwdorp.

Bron: NuthvanToen.nl De mijnwerkers waren de eerste protestanten, komend uit andere streken van ons land, die hier werkzaam waren. Het was dan ook niet verwonderlijk hier een protestantse begraafplaats aan te treffen. In 1964-1966 wordt de begraafplaats gesloten en worden de graven overgebracht naar de begraafplaats aan de Slagboomsweg. 

Tegenover de begraafplaats lag toen zelfs een wielerbaan van cement, door de buurt zelf aangelegd.

Bij huisnummer 19 vinden we een Mariakapel. Deze werd op 1 mei 1979 ingezegend door pastoor van Heijst van de parochie H. Bavo te Nuth. 

Oplevering van 66 woningen Ter Ziepe In 1980-1982 vindt de eerste renovatie van de Bavowijk plaats. De 66 woningen, achtertuinen en het straatbeeld worden aangepakt, de riolering en waterleiding worden vernieuwd en de straatverlichting wordt gemoderniseerd. Ook wordt de verkeerssituatie gewijzigd.

In 2008-2009 worden de woningen opnieuw gerenoveerd en in de oude staat hersteld. Zo worden de daken voorzien van de oorspronkelijke rode pannen en worden de tuinen ingekort. Een aantal woningen, hoek Barbarastraat, wordt gesloopt. Hiervoor in de plaats komt een seniorencomplex. Het St. Barbarabeeld wordt tijdelijk opgeborgen en later op dezelfde plek teruggeplaatst. Vervolgens wordt in 2011 het startsein gegeven voor de reconstructie van de openbare ruimte. 

Bron: Nuth in verleden tijd: https://nuth.jimdo.com/ Als herinnering aan het drinkwaterverleden wordt in 2012 door Wonen Zuid een oude gerestaureerde waterpomp teruggeplaatst. In het straatwerk bij de pomp vinden we het mijnwerkerssymbool, twee gekruiste hamers, terug. Tenslotte wordt er nog een bord onthuld met de naam Ter Ziepe en informatie over de renovatie. Het onderhoud van de waterpomp zal verzorgd worden door de buurtvereniging Bavowijk.

Nadere bronnen en literatuur: