Genhoes of het Huis (Brunssum)

In 1622 werd op enkele honderden meters van het eeuwenoude houten kasteel “Vossenleen” een nieuwe kasteel, Genhoes genaamd, gebouwd waarna ook een hoeve met schuur werd bijgebouwd Ook werd er een gracht omheen gelegd. De opdrachtgevers waren de broers Willem en Godart Vos, zonen van Ridder Jan Vos. In 1648 gingen beide broers in het nieuwe kasteel wonen terwijl ze het Vossenleen, gelegen aan de Dorpsstraat, lieten afbreken.

Een kleindochter van Godart Vos trad in 1694 met Baron Karel de Negri van ten Dyken bij Spaubeek in het huwelijk waardoor het Baronnen geslacht de Negri het Brunssumse toneel betrad. Het geslacht zou tot 1872 onafgebroken op het kasteel woonachtig blijven. Ze hebben in die periode hun onuitwisbare sporen op de geschiedenis van Brunssum nagelaten wat onder andere blijkt uit het feit dat meerdere Brunsumsse burgemeesters van dit geslacht zouden zijn.

Vanaf 1875 werd het kasteel verhuurd aan de Duitse Franciscanen die, ten gevolge van de in hun land heersende Kulturkampf, hun land moesten verlaten.

In 1930 was het herenhuis zo bouwvallig geworden dat het moest worden afgebroken. De bijbehorende boerderij is daarbij gespaard gebleven en bestaat uit het sterk gewijzigde poortgebouw uit het midden van de 16e eeuw en de pachterswoning die rond 1648 (muurjaartal) ontstond. Tijdens de sloopwerkzaamheden werden tussen de schuur en het herenhuis fundamenten van een toren gevonden. Waarschijnlijk het resultaat van een ambitieuze maar niet voltooide poging in het verleden om het kasteel uit te breiden.

Het kasteel sloot wat stijl betreft het meest aan bij de Maaslandse Renaissance, met voor deze stijl kenmerkende natuurstenen geveldecoraties en tussendorpelvensters. Deze kenmerken zijn echter in de overgebleven vleugel niet meer aanwezig. De grachten rond het kasteel en een deel van de kasteelhoeve, in de voor Limburg zo typische vakwerkbouw, zijn verdwenen. De overgebleven vleugel was rond 1990 niet meer bewoond. Het complex werd vanaf 2002 grotendeels gerestaureerd en maakt nu deel uit van een nieuwbouwcomplex.

Nadere bronnen en literatuur:

Tags