Elisabethskliniek / Vroedvrouwenschool

Uitgave: H. te Poel Sr., Heerlen. De directe aanleiding voor de stichting van een Katholieke Kweekschool voor Vroedvrouwen te Heerlen vormde de relatief hoge kindersterfte in de katholieke provincies Noord-Brabant en Limburg. Het was aanvankelijk de bedoeling, dat de school in Maastricht zou worden gevestigd. De gemeente Maastricht was echter niet bereid een financiële bijdrage aan de bouw te leveren. Mgr. Savelberg, de medestichter van het St. Jozefziekenhuis in Heerlen, en de gemeente Heerlen waren hier wel toe bereid.

De opleiding duurde aanvankelijk 2 jaar. In 1920 werd er een 3e jaar aan toegevoegd. De school werd gebouwd direct naast het St. Jozefziekenhuis aan de Akerstraat. De eerste leerlingen konden in 1913 aan hun opleiding beginnen. Het gebouw was al na enkele jaren te klein. De directeur, dr. C. Meuleman, wilde een doorgangshuis voor ongehuwde moeders binnen de school realiseren. Uitbreiding bij het bestaande gebouw was niet mogelijk. Er werden plannen gemaakt voor nieuwbouw op de Heerlerbaan, aan de huidige Zandweg, naar een ontwerp van de bekende architect Jan Stuyt . De Vroedvrouwenschool had in de loop der jaren landelijke bekendheid verworven. Zij ontving daardoor zelfs een financiële bijdrage van Koningin Wilhelmina. Hare Majesteit kwam in 1923 persoonlijk de opening van de nieuwbouw verrichten. Naast de ingang treft men nog een steen met opschrift aan, die aan dit heugelijke feit herinnert.

De ligging van het gebouw zou de patiënten voldoende buitenlucht bezorgen, wat bevorderlijk zou zijn voor het herstel. De rust en het fraaie uitzicht zouden hier ook aan bijdragen. Fysieke gezondheidszorg en zielzorg werden beiden als onontbeerlijk voor het herstel van de mens beschouwd.

Het gehele complex omvatte een verblijfsgebouw, een schoolgebouw, een directeursvilla en een voorzieningengebouw. Het geheel was gebouwd in baksteen, in neo-klassieke stijl. Het meest opvallend is het langgerekte E-vormige, aan de voorkant gelegen, verblijfsgebouw met een paviljoenvormig poortgebouw voorzien van een klokkentorentje. In de reliëfsteen boven dit poortgebouw zien we een moeder met kind en een vroedvrouw. De kapel, naast het gehele complex gelegen, dateert uit 1934. Zij is gebouwd in baksteen met mergel in het interieur.

De Vroedvrouwenschool is in 1993 verhuisd naar een nieuw gebouw, gelegen naast het St. Jozef-ziekenhuis in Kerkrade. Zij bestaat nu niet meer als zelfstandige instelling. De opleiding tot vroedvrouw of verloskundige is ondergebracht bij het academisch ziekenhuis in Maastricht. Het oude gebouw aan de Zandweg werd verbouwd tot een appartementencomplex voor ouderen met de naam Parc Imstenrade. Er is ook een zorginstelling aan verbonden.

Nadere bronnen en literatuur: