Bernardinuscollege

Begin 20e eeuw bestond het openbaar onderwijs uit openbare scholen. Omdat het onderwijs op deze scholen voornamelijk katholiek georiënteerd was en specifiek katholiek onderwijs wettelijke enkel mogelijk was door privaat geld was er aanvankelijk geen directe behoefte aan dat specifieke katholiek onderwijs. Van enig middelbaar onderwijs was in Heerlen niet echt sprake.

De bisschop van Roermond wenste katholiek middelbaar onderwijs, maar vond voor de oprichting daarvan geen gehoor bij het kerkbestuur van de Pancratiusparochie. Daarom richtte hij zich tot de Franciscaner orde die reeds aan de Sittarderweg een klooster met kerkgebouw in gebruik hadden genomen. Aanvankelijk waren deze wat terughoudend maar na het slimme plan om de school ook voor niet-katholieken toegankelijk te maken, waardoor er rijkssubsidie mogelijk was, gingen de Franciscanen aan de slag.

Er werd een stuk grond gekocht aan de Akerstraat, dat toen nog buiten de bebouwde kom lag. Er werd een klooster met schoolgebouw gebouwd in 1912 naar een ontwerp van J. Seelen. Op 15 september 1913 werden de schooldeuren voor het eerst geopend. De leraren waren de paters die in het klooster hun intrek hadden genomen.

Aanvankelijk kon de kapel van de kloosterschool officieel 180 leerlingen herbergen, maar in 1930 waren er reeds 297 ingeschreven en was deze dan ook te klein. Er werd besloten tot uitbreiding.

De nieuwe kapel werd gebouwd in 1931 naar een ontwerp van Jos Wielders. Dit ontwerp wordt ook wel aangeduid als zakelijk expressionistisch. De tuin naast de kapel is de oorspronkelijke kloostertuin. In de crypte bevinden zich ongeveer twintig graven van Franciscanen, overleden in de periode 1934 – 1981. Opvallend aan het interieur van de kerk zijn de zes stompe spitsbogen met bovenaan deze bogen brede stroken glas-in-lood naar een ontwerp van Charles Eijck. Het kruisbeeld in de kapel is van de hand van Charles Vos. Tegelijkertijd werd ook het klooster verbouwd. De oude kapel werd in tweeën gesplitst, één deel werd huiskapel en één deel werd bibliotheek.

Het college groeide snel. De school sprak leerlingen en ouders uit de verre omgeving aan. De leerlingen kwamen uit een gebied dat van Sittard tot Kerkrade liep. Leerlingen konden aan de school een 3 jarige HBS opleiding, een 5 jarige HBS opleiding of een Middelbare Handelsopleiding volgen en sinds 1930 herbergde de school ook een Gymnasium. De uitbreiding van het college met een gymnasium ging ook gepaard met een gebouwelijke uitbreiding naar een ontwerp van P.W. Lerou.

Het Bernardinuscollege stichtte door de explosieve toename van leerlingen een aantal dependances in de omgeving. In 1945 werd het Antonius Doctor College te Kerkrade gesticht, in 1963 het Eijckhagencollege, aanvankelijk Bernardinus II geheten, in 1965 het Romboutscollege te Brunssum en in 1967 het Sintermeertencollege te Welten.

Vanaf de zeventiger jaren neemt het aantal kloosterlingen en daarmee pater-docenten gestaag af. In de jaren tachtig is het aantal kloosterlingen zo sterk afgenomen dat er plannen zijn om het klooster tot een rusthuis te maken. Dat komt er niet van en in 1997 wordt het klooster van de Franciscanen verkocht aan het schoolbestuur. In 1999 werd architect Jo Coenen gevraagd een ontwerp te maken waarbij het Bernardinuscollege en het voormalige kloostercomplex verbouwd zouden worden. Coenen maakte een ontwerp waarbij de 3 elementen van Seelen (1913), Wielders (1931) en Lerou (1930) herkenbaar aanwezig zouden blijven. De oude kloosterkapel werd verbouwd tot een prachtig auditorium; in de gang met kloostercellen kwamen enkele klaslokalen en beneden werden enkele collegezalen gerealiseerd.

De Onderwijsstichting Bernardinus omvat tegenwoordig alle scholen in de regio Parkstad Limburg, behalve het Grotius-college.

Nadere bronnen en literatuur:

Tags