Bibliotheek

Je moet een werkstuk of een scriptie maken over een bepaald onderwerp. Of je hebt opdracht gekregen voor het schrijven van een artikel. Of je wilt gewoon meer weten over de geschiedenis van je stad of dorp. Hoe pak je dit aan? Waar begin je en welk resultaat kun je verwachten? Boeken kunnen een goede bron zijn voor een historisch onderzoek. Het doen van een dergelijk literatuuronderzoek is op te delen in twee stappen.

De onderzoeksvraag

Als je meer wilt weten over het verleden maak je onder andere gebruik van boeken. In eerste instantie moet eerst het onderwerp van het onderzoek goed afgebakend en omschreven worden.

Veel vragen of onderzoeken beginnen te algemeen. Het zoeken naar informatie over een gebouw of een periode, bijvoorbeeld het Glaspaleis of de Tweede Wereldoorlog, is te omvangrijk om er zinnig onderzoek naar te kunnen doen. In de meeste gevallen moet je van tevoren veel over het onderwerp lezen om te komen tot een specifieke omschrijving. Je werkt dus van algemeen naar specifiek. Probeer het onderwerp zoveel mogelijk af te bakenen door je af te vragen in welke tijd het speelt, op welke plek, wie er mee te maken had enzovoorts.

Zoeken naar literatuur met behulp van trefwoorden

Als je het onderwerp hebt bepaald, ga je op zoek naar literatuur hierover. Ook hierbij werk je weer van algemeen naar specifiek. Je begint met encyclopedieën en andere naslagwerken zoals bibliografieën en vakwoordenboeken. Hierin vind je naast informatie over je onderwerp vaak verwijzingen naar andere boeken. Ook als je het onderwerp nog niet precies voor ogen hebt, kan het neuzen in encyclopedieën je op weg helpen. Als je zover bent, ga je het onderwerp omzetten in woorden waarmee je kunt zoeken. Maak een lijstje van alle woorden waarvan je denkt dat ze verwijzen naar informatie over jouw onderwerp. Dit zijn dan jouw ‘zoektermen’. Dat kunnen losse woorden zijn, maar ook woorden die gecombineerd een begrip vormen. Ook kunnen het namen van personen of organisaties zijn.

Zoektermen worden ook wel ‘trefwoorden’ genoemd. Een trefwoord is de kortst mogelijke samenvatting van een boek of artikel. Vaak zul je meerdere trefwoorden nodig hebben om te vinden wat je zoekt. Om het wat eenvoudiger te maken is een trefwoordenlijst digitaal beschikbaar. Je zult merken dat in de lijst niet elk woord voorkomt. Soms moet je op zoek naar een woord dat hetzelfde betekent. Bijvoorbeeld; het woord ‘historie’ kom je niet tegen in de lijst maar wel ‘geschiedenis’. En het kan ook voorkomen dat je een begrip wat ruimer moet formuleren (bijv. niet ‘huishoudschool’ maar ‘huishoudonderwijs’) of juist specifieker. Zo komt het begrip ‘oorlog’ niet in de trefwoordenlijst voor, maar Eerste Wereldoorlog en Tweede Wereldoorlog wel. Als je zoekt op trefwoord, hou er dan rekening mee dat nog niet alle boeken zijn voorzien van trefwoorden.

Zoeken naar literatuur met behulp van auteursnaam of woorden uit de titel.

Het kan ook zijn dat je al precies weet welk boek je zoekt. Je weet bijvoorbeeld wat de titel is of hoe de auteur heet. Op die manier is het eenvoudig zoeken in MAIS-Flexis, het zoeksysteem van onze bibliotheek.

Dit biedt een overzicht van alles wat er in de bibliotheek aanwezig is aan boeken, tijdschriften, scripties, brochures en werkstukken. Als je een woord hebt ingetypt, krijg je een overzicht van alle boeken die dit als onderwerp hebben. Je kunt ook zoeken op woorden uit de titel. Naast boeken kun je ook tijdschriftartikelen vinden. Deze bieden vaak heel specifieke informatie over bepaalde onderwerpen.

In de bibliotheek van Rijckheyt staan zo’n 20.000 boeken over onderwerpen als regionale en algemene geschiedenis, genealogie, wapenkunde, mijnbouwgeschiedenis etc. Omdat hier ook de collecties van het Thermenmuseum en het Vitruvianum zijn ondergebracht, kun je ook boeken vinden over de Romeinen, archeologie en architectuur.

Boeken uit de bibliotheek worden niet uitgeleend. Deze boeken kunnen wel in de studiezaal ingezien en gekopieerd worden. In de studiezaal vind je ook de laatste afleveringen van tijdschriften, weekbladen en de regionale kranten.

Nadere bronnen en literatuur:

Onze archieven en collecties